Tumba Francesa Afro-Cubaans – Dans

Tumba francesa is muziek en dans die Franse kolonisten en hun tot slaaf gemaakten na de Haïtiaanse Revolutie naar Oost-Cuba brachten: West-Afrikaanse muziek, vooral uit Congo en Dahomey, gecombineerd met Franse salondansen. UNESCO erkende haar in 2003 als meesterwerk van het immaterieel erfgoed.

Oorsprong

Na de Haïtiaanse Revolutie (1791–1804) vestigden Franse kolonisten zich met hun tot slaaf gemaakten in Guantánamo en Santiago de Cuba. Op de koffieplantages namen de tot slaaf gemaakten "aristocratische" invloeden over van hun meesters, zoals de Franse contradans. Ze vierden hun feesten eerst op de droogvloeren voor koffie; later ontstonden sociedades, georganiseerd naar het voorbeeld van de Franse adel, met een "koning" of president en een koningin. Het woord tumba is Congolees en betekent "feest".

De rollen

  • Mayor of mayora de plaza: leidt de dans.
  • Composé: de voorzanger, die in Creools vertelt wat er in hun land gebeurde.
  • Reina cantadora: leidt het koor; de cantadoras zingen in het Frans, Creools en Spaans.

De vier toques

  • Masón: acht paren, met vormen uit Europese salondansen zoals de menuet en de contradans. Er zijn twee passen: de basispas en de deslizado, die lijkt op de arrollao van de conga uit Santiago.
  • Yubá: volgt op de masón en geldt als het belangrijkste deel; een of meer paren dansen vrije choreografieën.
  • Frenté: de man staat centraal; het belangrijkste paar improviseert op de slagen van de trommels.
  • Cinta: alleen in Santiago, een paardans rond een paal met gekleurde linten.

Kleding en instrumenten

De danseressen dragen lange jurken en kleurige hoofddoeken, met kettingen en waaiers; de mannen dragen witte hemden en broeken. De instrumenten zijn de catá, de premier (de grootste trom), de bulá en de second (samen de tumbas), de tamborita en de chachás.

De sociedades

Er zijn nog drie sociedades: La Caridad de Oriente in Santiago de Cuba (sinds 1862, eerst Lafayette genoemd), La Pompadour (Santa Catalina de Riccis) in Guantánamo (sinds 1902) en Bejuco in Sagua de Tánamo (Holguín).

📝 Bronnen