Frans-Haïtiaans Afro-Cubaans – Dans
De Frans-Haïtiaanse traditie in Cuba komt van Haïtiaanse migranten en hun nakomelingen, vooral in het oosten van het eiland. Ze omvat onder meer de tumba francesa, de processies van de gagá, de nagó en de religie vodú.
Twee migratiegolven
- Na de Haïtiaanse Revolutie (1791–1804) vluchtten Franse planters met hun tot slaaf gemaakten naar Oost-Cuba, vooral naar Guantánamo en Santiago de Cuba. Uit hun koffieplantages kwam de tumba francesa voort.
- Begin 20e eeuw kwamen veel Haïtianen als landarbeiders (braceros) naar de suikerrietvelden; tussen 1912 en 1916 steeg de jaarlijkse migratie van 8.784 naar 79.274 mensen. De meesten bleven, in plattelandsgemeenschappen bij de plantages, onder meer in Camagüey, Ciego de Ávila en Guantánamo. Ze spraken Haïtiaans Creools.
De tradities
- Tumba francesa: trommels, zang en dans uit de koffieplantages, met Franse salonfiguren; erkend door UNESCO.
- Gagá: processies in de Goede Week, met bamboetrompetten (vaksin) en trommels, oorspronkelijk onderhouden door de vodú-genootschappen.
- Nagó: in de Haïtiaanse vodou een van de "naties" van geesten.
- Vodú: de Haïtiaanse vodou zoals die in Oost-Cuba wordt beoefend.
📝 Bronnen